|
Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama
sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Bu olay
son 50 yıldır iyice saptanabilir duruma gelmiş ve önem kazanmıştır.
Dünya'nın atmosfere yakın yüzeyinin ortalama sıcaklığı 20. yüzyılda
0.6 (± 0.2)°C artmıştır. İklim değişimi üzerindeki yaygın bilimsel
görüş, "son 50 yılda sıcaklık artışının insan hayatı üzerinde
farkedilebilir etkiler oluşturduğu" yönündedir [1].
Küresel ısınmaya, atmosferde artan sera gazlarının neden olduğu
düşünülmektedir. Karbondioksit, su buharı, metan gibi bazı gazların,
güneşten gelen radyasyonun bir yandan dış uzaya yansımasını önleyerek
ve diğer yandan da bu radyasyondaki ısıyı soğurarak yerkürenin fazlaca
ısınmasına yol açtığı ileri sürülmektedir.
Su buharı, diğer sera gazlarından farklı olarak güneşten gelen
radyasyonun şiddetine ve gezegenin ortalama ısısına göre sabit olan
bağlı bir değişkendir. Dolayısıyla küresel ısınma konusunda pasif
etkiye sahiptir. Ancak diğer sera gazları, yer yer bağımsız değişken
olarak küresel ısınma üzerinde aktif bir etki yaratabilirler. Örneğin
karbondioksit, yoğun volkanik etkinlik sonucu ya da insanlar
tarafından fosil yakıtların yakılmasıyla yoğun olarak atmosfere
salınabilir. Bu durum, gezegenin ortalama ısısından bağımsız olarak
ortaya çıkabilen ve ortalama ısının artması sonucunu doğuran bir etken
olarak işlev görür.
Bugün için bilim çevrelerinde küresel ısınmadan başat rolün atmosferde
karbondioksit oranının artmasına bağlanmaktadır. Her ne kadar
atmosferdeki karbondioksit,
yeşil bitkilerin fotosentez olayında,
karbondioksitin litosfer yüzeyinde suda çözünmesiyle,
atmosferden çekilmekte ise de, bu mekanizmaların kapasitesinin
üzerinde karbondioksit salınımı, gezegen üzerinde sera etkisi
yaratmaktadır.
Su buharı dışındaki sera gazları dolayısıyla gezegen yüzeyindeki
ortalama ısının artması, buharlaşmanın artmasına yol açacaktır. Bu ise
atmosferde daha fazla su buharı, yani bulut oluşmasına yol açar.
Bulutlar, güneşten gelen radyasyonun bir bölümünü dış uzaya
yansıtırken bir bölümünü soğurarak ısınırlar, bir bölümünü de
yeryüzüne geçirirler. Litosfer ve hidrosfere ulaşan bu radyasyonun da
bir bölümü soğurularak ısınmaya yol açarken bir bölümü dış uzaya
yansır. Dış uzaya yansıyan radyasyon yeniden bulut kütlesi ile
karşılaştığında, aynı olaylar yaşanır, yansıtılır, soğurulur, dış
uzaya kaçar.
Bu mekanizma, su buharı dışındaki sera gazlarının atmosferde artması
sonucu bulutların sera etkisini artırmakta, küresel ısınmaya yeni bir
katkıya yol açmaktadır.
Şubat 2007 tarihli BM Raporu
Konu ile ilgili Birleşmiş Milletler raporu, Fransa'nın başkenti
Paris'te yapılan Hükümetlerarası İklim Değişiklikleri Paneli'nde
açıklanmıştır.[2] Raporda küresel sıcaklık artışının olası etkileri
aşağıdaki biçimde özetlenmektedir.
+2.4 derece: Su sıkıntısı başlayacak
Kuzey Amerika'da kum fırtınaları tarımı yok edecek. Deniz seviyeleri
yükselecek. Peru'da 10 milyon kişi su sıkıntısı çekecek. Mercan
kayalıkları yok olacak. Gezegendeki canlı türlerinin yüzde 30'u yok
olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.
+ 5.4 derece: Denizler 5 m. yükselecek
Deniz seviyesi ortalaması 70 metre olacak. Dünyanın yiyecek stokları tükenecek.
+ 6.4 derece: Göçler başlayacak
Yüz milyonlarca insan uygun iklim koşullarında yaşamak umuduyla göç
yollarına düşecek.
__________________
fiatımı sorma
çal beni bu dünyadan.. |